رشد و تکامل در کودکان

رشد و تکامل دو اصطلاح به هم وابسته می باشند که در یک کودک طبیعی به صورت موازی با هم بروز می کنند. رشد به معنای افزایش اندازه فیزیکی تمام یا قسمتهای مختلف اعضاء و اندام بدن اطلاق می شود که غالبا با اندازه گیری قد، وزن و دورسر در کودکان سنجیده می شود.

تکامل بیشتر به افزایش مهارت اعضاء و عضلات بدن و هماهنگی آنها با سیستم مغز و اعصاب اطلاق می شود که در آن کودک مراحل مختلف نمو و تکامل را یکی پس از دیگری طی می کند. تکامل کودک از دوران جنینی آغاز می شود و با مراقبت و تغذیه مطلوب در دوران بارداری، فرصت رشد و تکامل مطلوب کودک فراهم می شود. مهمترین دوران تکامل مغزی کودک در ۲ سال اول زندگی است که نقش قابل ملاحظه ای بر عملکرد ذهنی، جسمی، روانی، اجتماعی و ایمنی کودک دارد. تجربیاتی که کودک در سالهای سوم تا پنجم زندگی کسب می کند، او را برای کسب مهارتهای اجتماعی و یادگیری در دوران مدرسه آماده می سازد. تجربیات و مهارتهای کودک در دوران ۶ تا ۸ سال که در بدو ورود به مدرسه است در قدرت یادگیری او در دوران تحصیل حیاتی است.

کارت رشد وسیله ای است برای سنجش مراحل رشد و تکامل کودکان که در فاصله های زمانی معین، کودک از نظر وضعیت رشد و نمو ( تکامل ) بررسی شده و روند رشد و تکامل وی در آن ثبت می گردد .

به طور کلی یک کودک طبیعی از بدو تولد تا ۷ سالگی از نظر تکاملی مراحلی را طی می کند که در اینجا به کلیات آن اشاره شده است.

سیر تکاملی کودکان از بدو تولد تا ۱۲ ماهگی :

تا ۳۰ روزگی :

به صورت توجه می کند.

به صدای زنگ پاسخ می دهد.

قادر به انجام حرکات انگشتان می باشد.

در حالتی که روی شکم خوابیده سر را به صورت لحظه ای بالا می آورد.

۲ ماهگی :

لبخند می زند.

قادر به درآوردن صدای آ – او می باشد.

با صدای مادر آرام می شود.

سر را تا ۴۵ درجه بلند می کند.

۴ ماهگی :

قادر به شناخت دستهایش می باشد.

جیغ می کشد.

به صدای جغجغه توجه می کند.

قادر به رساندن دست ها به همدیگر می باشد.

در حالت نشسته سر را ثابت نگه می دارد.

۶ ماهگی :

برای گرفتن اسباب بازی تلاش می کند.

تقلید صدای ” او ” را انجام می دهد.

به طرف صداها بر می گردد.

چنگ زدن یا گرفتن اشیاء بزرگ ( جغجغه ) را انجام می دهد.

غلت می زند.

۹ ماهگی :

خودش غذا می خورد.

بابا و ماما را بطور نامفهوم بیان می کند.

به صداهای آشنا با دقت گوش می کند.

قادر به برداشتن اشیای کوچک می باشد.

بدون کمک می نشیند.

سیر تکاملی کودکان از ۱ تا ۲ سالگی :

۱۲ ماهگی

دست دسی می کند.

کلمات بابا و ماما را به صورت واضح بیان می کند.

به اسمش یا کلمات آشنا پاسخ می دهد.

قادر به انداختن اشیاء در استکان می باشد.

بمدت چند ثانیه می ایستد.

۱۵ ماهگی :

توپ بازی می کند.

حداقل یک تا دو کلمه را به صورت واضح بیان می کند.

خط خطی می کند.

خوب راه می رود.

۱۸ ماهگی :

از قاشق و چنگال استفاده می کند.

حداقل ۳ کلمه را به صورت واضح بیان می کند.

معنی صحبت های بیان شده را می فهمد.

قادر به برگرداندن شیشه می باشد.

قادر به دویدن می باشد.

۲۴ ماهگی :

قادر به درآوردن لباس (جلیقه) می باشد.

قادر به ساختن جملات کوتاه می باشد.

قادر به نشان دادن ۶ قسمت از اعضای بدن می باشد.

از پله بالا می رود.

سیر تکاملی کودکان ۳ ، ۴ و ۵ ساله :

۳ سالگی :

شستن و خشک کردن دست ها را انجام می دهد.

نیمی از صحبتهایش واضح می باشد.

حداقل ۴ تصویر ( سگ، گربه، اسب، پرنده، آدم ) را نشان می دهد.

قادر به تقلید کشیدن خط عمودی می باشد.

بالا می پرد.

۴ سالگی :

لباسهای خود را بدون کمک می پوشد.

تمام صحبتهایش واضح می باشد.

قادر به استفاده از ۳ شیء ( فنجان ، صندلی ، مداد ) می باشد.

قادر به کشیدن دایره از روی آن می باشد.

۲ ثانیه روی یک پا می ایستد.

۵ سالگی :

مسواک زدن بدون کمک را انجام می دهد.

۴ رنگ را نام می برد.

خط بلندتر را می شناسد.

علامت ( + ) را از روی آن می کشد.

۴ ثانیه روی یک پا می ایستد.

کارهای همسالان خود را یاد گرفته، تقلید می کند.

سیر تکاملی کودکان ۶ و ۷ سال :

۶ سالگی :

چای خود را شیرین می کند.

۵ شیء را می شمارد.

قادر به شناخت ۲ مورد متضاد ( شب، روز ) می باشد.

قادر به کشیدن مربع از روی آن می باشد.

۶ ثانیه روی یک پا می ایستد.

۷ سالگی :

رفتار کودک مثل همسالان خود می باشد.

کودک به خوبی صحبت می کند.

چیزهایی که به او گفته می شود به خوبی درک می کند.

از دستها و انگشتان خود به خوبی استفاده می کند.

از پاها و بازوهایش به خوبی استفاده می کند.

قادر به یادگیری مهارت های دبستانی می باشد.

توجه خاص به تکامل کودکان در سنین زیر ۸ سال و به ویژه زیر ۵ سال، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

تهیه کنندگان :

کارشناسان واحد سلامت خانواده و جمعیت

مرکز بهداشت شهرستان کلات

به اشتراک بگذارید...

درج نظر